۱۷ فروردين ۱۳۸۸

تمام مشکل درباره‌ی الی گلشیفته است. اینها همه اش بهانه است.

مورد عجیب گلشیفته فراهانی

خبر ـ « درباه‌ی الی... » به لحاظ موضوعی، نوع پرداخت و مسائلی از این دست هیچ تناقضی با چارچوب‌های کلی تعیین شده برای سینمای ایران ندارد اما سفرگلشیفته فراهانی بازیگر اصلی این فیلم به خارج از کشور و بازی در فیلم هالیوودی مجموعه دروغ ها همه چیز را در مورد این فیلم تغییر داد.

اکران «درباه‌ی الی... » همانند حال و هوای خود اثر دچار تعلیقی طولانی شده که حدس و گمان‌هایی را به وجود آورده است.

در مورد اکران فیلم حرف و حدیث‌های متعددی از گوشه و کنار شنیده می‌شود و هیچ فردی به صورت رسمی اعلام نمی‌کند که چه برنامه‌ای برای اکران این فیلم طراحی شده است. همه چیز فقط به جمله‌ای ختم می‌شود که علی سرتیپی عضو شورای نمایش گفته است: «وزارت ارشاد اعلام کرد به دلیل همزمانی اکران چند فیلم پرفروش «درباه‌ی الی... »  برای عید مناسب نیست و بعداً در شرایط مناسب اکران می‌شود.» اما کیست که نداند مسأله «درباره الی» مسأله حضور گلشیفته فراهانی در فیلم است.

این نخستین بار نیست که درآستانه عید نوروز فیلمی که تا مرز اکران عمومی پیش رفته، یک شبه از اکران باز می‌ماند. در نوروز سال 1383 نیز در حالی که یکی دو روز مانده به عید نوروز تصور می‌شد که "مارمولک" به کارگردانی کمال تبریزی به نمایش عمومی درخواهد آمد، آن فیلم به صلاحدید مسئولان سینمایی روی پرده نرفت تا سرانجام با تاخیری سه هفته‌ای به نمایش درآید. «درباه‌ی الی...»  نیز در زمینه اکران وضعیتی کمابیش مشابه با این فیلم پیدا کرده است.

همه چیز فقط به جمله‌ای ختم می‌شود که علی سرتیپی، عضو شورای نمایش گفته است: «وزارت ارشاد اعلام کرد به دلیل همزمانی اکران چند فیلم پرفروش، «درباه‌ی الی... »  برای عید مناسب نیست و بعداً در شرایط مناسب اکران می‌شود.» اما کیست که نداند مسأله، حضور گلشیفته فراهانی در فیلم است.

برنامه اکران نوروزی سال 1388 برخلاف روال عادی با تاخیر مشخص شد. در صورتی که در تاریخ27 و 28 اسفند ماه، اغلب خبرگزاری‌های رسمی خبر از اکران «درباه‌ی الی... »  در ایام نوروز دادند، این فیلم در کنار دیگر آثار روی پرده نرفت. این اتفاق خلاف آیین نامه اکران سال 1388 و تعیین پنج سینمای سرگروه بود. در سال 1388 براساس مصوبه آیین نامه شورای صنفی نمایش که برای رسیدن به تصویب مراحل طولانی را پشت سرگذاشته بود، پنج گروه سینمایی آزادی، آفریقا، استقلال، قدس و عصرجدید به عنوان سینماهای سرگروه معرفی شدند. سینماهای سرگروه امکان اکران فیلم‌هایی مشابه ندارند اما به دلیل اتفاقاتی که در پشت صحنه برای "درباره الی" رخ داد، این فیلم روی پرده نرفت و در اولین گام تخلفاتی در اجرای آیین نامه شورای صنفی نمایش صورت گرفت.

این اتفاق واکنش‌هایی را به همراه داشت. از آن جا که پاسخگویی چندان صریحی در مورد شرایط فیلم انجام نمی‌شد این حدس و گمان‌ها بود که بیش از پیش جان می‌گرفت. با توجه به عقد قرارداد برای اکران فیلم از یک سو و به نمایش درنیامدن آن از سوی دیگر تصور شد که «درباه‌ی الی...»  به سرنوشت ناخوشایند توقیف از سوی معاون امور سینمایی دچار شده است. اتفاقی که عموماً نتیجه‌ای بسیار بد برای فیلم‌ها داشته و به اکران نشدن دائمی آنها منجر شده است.

علیرضا رئیسیان، رئیس کانون کارگردانان، نیز در گفتگویی که با خبرگزاری ایسنا در تاریخ 29 اسفندماه 1387 داشت، به این مسأله اشاره کرد و گفت:« این اولین سال در یک دهه‌ اخیر است که اکران عید با چهار فیلم بسته می‌شود و این یک امتیاز منفی بزرگ برای مدیریت سینما خواهد بود؛ چرا که در زمان ثبت قرارداد فیلم «درباه‌ی الی...»  این فیلم پروانه نمایش داشت و به همین دلیل ثبت شد و از طرف شورای صنفی به عنوان پنجمین فیلم اکران نوروزی معرفی شد اما بعد از آن معلوم شد با استفاده مدیریت سینما از همان تبصره معروف که در 20 سال گذشته یک بار از آن بیش‌تر استفاده نشده بود و در دو سال گذشته نزدیک به پنج بار مورد استفاده قرار گرفت، فیلم‌هایی که پروانه نمایش داشتند و منعی هم برای اکران آنها نبود، از نمایش عمومی محروم شدند.»

از سوی دیگر محمدمهدی عسگرپور، مدیرعامل خانه سینما، به عنوان فردی مسئول در اجرای مصوبات آیین نامه شواری صنفی نمایش اتفاق اکران نشدن «درباه‌ی الی...» را تخلف از قوانین این آیین نامه ارزیابی کرد. او در گفتگو با ایسنا در تاریخ 29 اسفند ماه گفت:« دوستانی که اعلام کردند این فیلم اکران نشود، ابتدا موضع خود را اعلام کنند. به هرحال، تصور ما روشن است، این فیلم با داشتن پروانه نمایش مراتبی را طبق آیین‌نامه شورا سپری کرده است و طبق این اعلام و قول و قرارهای مرسوم باید اکران می‌شد.»

اما پاسخ مدیران سینمایی به این اتفاقات اظهارنظرهایی سربسته بود؛ سربسته و بی‌نتیجه.

محمدرضا جعفری‌جلوه، معاون امور سینمایی وزیر ارشاد در پی اظهارات صورت گرفته مبنی بر توقیف فیلم از سوی او، هر گونه تصمیم‌گیری در این زمینه را رد کرد و اظهار داشت: «درباره جلوگیری از نمایش عمومی فیلم در اکران نوروز 88 نیز اگر هم از سوی رسانه‌ای این موضوع به بنده نسبت داده شده است آن را کاملاً تکذیب می‌کنم».

محمود اربابی، مدیر اداره کل نظارت و ارزشیابی هم با تأکید بر اینکه "درباره الی" پروانه نمایش عمومی دریافت کرده است، دلیل اکران نشدن آن را بی ارتباط به این اداره دانست.

اما نکته قابل توجه در مورد اظهارات این دو مدیر تعیین زمان مناسب اکران برای فیلم از سوی آنان است. جعفری جلوه در گفتگویی که با خبرگزاری فارس داشته و محمود اربابی در گفتگوی خود با خبرگزاری ایسنا، زمان مناسب برای اکران فیلم را خرداد ماه و تابستان ارزیابی کرده اند. این مسأله با در نظر گرفتن بندی که از سوی اداره نظارت به آیین نامه شورای صنفی نمایش اضافه شده مبنی بر تأیید تمامی مصوبات این شورا از سوی این اداره نشان می‌دهد که گویا دولت قصد دارد نقش خود را در امر تعیین زمان اکران فیلم‌ها و چگونگی به نمایش درآمدن آثار پررنگتر از قبل کند. گرچه عده‌ای نیز معتقدند که مدیران سینمایی منتظر اکران فیلم جدید گلشیفته در امریکا هستند؛ اگر اوضاع آرام بود که هیچ اما اگر سروصدا به پا شد... .

واکنش‌های متناقض در مقابل «درباه‌ی الی... »  از سوی مدیران، اتفاقی چندان دور از انتظار نیست. در حالی که مدیران سینمایی در برخورد با فیلم‌هایی که کاملاً در شرایط عادی به سر می‌برند به دلیل مشخص نبودن جزئیات قوانین در سینمای ایران دچار مشکل می‌شوند، برخوردهای اینچنینی با مورد عجیب "درباره الی" چندان دور از انتظار نیست.

« درباه‌ی الی... »  به لحاظ موضوعی، نوع پرداخت و مسائلی از این دست هیچ تناقضی با چارچوب‌های کلی تعیین شده برای سینمای ایران ندارد اما سفرگلشیفته فراهانی بازیگر اصلی این فیلم به خارج از کشور و بازی در فیلم هالیوودی مجموعه دروغ ها همه چیز را در مورد این فیلم تغییر داد. تعلیق‌ها آغاز شد و واکنش‌های مختلفی از سوی افراد مختلف صورت گرفت. از آن جا که هیچ قانون مشخصی برای بازی بازیگر ایرانی در فیلمی خارجی وجود ندارد، مدیران صراحتاً اعلام نکردند که در این وضعیت گلشیفته فراهانی و به تبعیت از آن « درباه‌ی الی... »  چه سرنوشتی پیدا خواهد کرد.

اما سرانجام و احتمالاً با رایزنی‌های مشاور هنری رئیس جمهور، تکلیف از سوی احمدی‌نژاد روشن شد ولی حتی پس از دستور رئیس جمهور برای رفع مشکلات این فیلم، باز هم مدیران در برخورد با فیلم محتاطانه عمل کردند.

موفقیت فیلم در برلین بیش از پیش توجه‌ها را به چهارمین فیلم سینمایی فرهادی جلب کرد. حتی صدا و سیما در جریان برنامه "سی" با اجرای فریدون جیرانی در قسمت دهم که از اصغر فرهادی دعوت کرده بود، بخش‌هایی از «درباه‌ی الی... »  را که شامل بازی گلشیفته فراهانی نیز بود، پخش کرد تا نشان دهد رویکرد این سازمان به فیلم فرهادی منفی نیست.

هرچند شاید طبق گفته اصغر فرهادی در نشست مطبوعاتی این فیلم در تهران، «درباه‌ی الی...»  برای اکران نوروز چندان مناسب نباشد و فصل تابستان فرصت بهتری برای اکران آن محسوب شود اما برخوردهای متناقض با فیلم آن چیزی است که در نگاه کلی به جریان طی شده توسط "درباره الی" مشاهده می‌شود. با توجه به تأثیرات فروش میلیاردی « اخراجی‌ها 2 »  به کارگردانی مسعود ده نمکی در نوروز 1388 بر فروش دیگر فیلم ها، به نظر می‌رسد، اکران نشدن در نوروز شانسی برای "درباره الی" بوده است. چه بسا ممکن بود با تمام اقبالی که رسانه‌هابه این فیلم نشان دادند، «درباره الی» زیر سایه اخراجی‌ها بماند؛ گرچه برخی کارشناسان نیز عدم اکران «درباه‌ی الی... »  را امتیازی دولتی برای اخراجی‌ها می‌دانند. نگرانی‌ها در مورد سرنوشت «درباه‌ی الی... »  همچنان ادامه دارد؛ چون بعید به نظر می‌رسد، که این فیلم بدون داشتن مشکلی از سوی دولتمردان سینما از اکران نوروزی باز مانده باشد.

نظرات کاربران (۱)

شما هم نظر دهيد comment
نظر شما:
نام:* ايميل:* وب‌سايت:
*وارد کردن نام و ايميل برای فرستادن نظر لازم است
لطفاً مختصر و درباره‌ی موضوع بنويسيد. نظرات پس از تاييد مدير سايت منتشر می‌شوند.