۰۸ اسفند ۱۳۸۶

نمایش قدرت به سبک کوئنی

حمیدرضا پورنصیری

فیلم‌های برادران کوئن یک خصیصه‌ی مهم دارند که باعث می‌شود هیچ‌وقت مشابه‌شان را کس دیگری نسازد؛ یا در واقع نتواند که بسازد. غالب فیلم‌های‌شان کاملا با قواعد ژانر جور درمی‌آیند و حتی بعضی وقت‌ها می‌شود به چشم یک اثر کلاسیک به آنها نگاه کرد. از طرفی آن نگاه شخصی و ویژه‌ی خودشان هم همیشه یک جایی آن وسط‌ها سر و کله‌ش پیدا می‌شود و نمی‌گذارد که منتقدان محافظه‌کار با دل خوش و فراغ بال، از یک «فیلم کوئنی» دفاع کنند.
«اینجا کشور پیرمردها نیست» را هم می‌شود با همین مقدمه تعریف کرد. فیلم از دل وسترن/تریلرها درآمده و کاملا با بهترین نمونه‌های تعلیق و تعقیب و گریزی که می‌شناسیم برابری می‌کند، اما در اینجا، شخصیت‌پردازی‌های داستان است که فیلم را کوئنی می‌کند. اگر کوئن‌ها در فرم و روایت داستان عامدانه خودشان را کنترل کرده‌اند، این‌بار در شخصیت‌های فیلم امضای خودشان را پای اثر گذاشته‌اند؛ قاتلی که وسواس دارد و هر که را ببیند، می‌کشد و پلیس پیری که رویایش برگشتن به روزهای بدون اسلحه‌ست.

در کنار این، «اینجا کشور پیرمردها نیست» یک‌جور قدرت‌نمایی کارگردانی برای کوئن‌هاست. چیزی که در فیلم‌های قبلی‌شان در پس لحن شوخ و شنگ و شیطنت‌های روایت داستان پنهان می‌شد، این‌بار خودش را در غیاب آن وجه به رخ می‌کشد. مصداق بارز و نمایان این نکته را می‌توانید در تنها رویارویی دو شخصیت اصلی ببینید. آنجایی که سایه‌ی خاویر باردم پشت در اتاق دیده می‌شود و چند لحظه بعد دوربین روی دستگیره‌ی در ثابت می‌شود تا سلاح ابتکاری قاتل، کارش را شروع کند. نکته‌ی دیگری هم که بعید می‌دانم حتی تماشاگر حرفه‌ای در بار اول متوجه‌ش شود، این‌ست که فیلم اصلا موسیقی ندارد و کوئن‌ها برای گیر انداختن مخاطب، لحظه‌ای هم دست به دامن آهنگساز نشده‌اند؛ تا جذابیت فیلم تنها به قدرت خودشان ربط داده شود.

تنها ایرادی که شاید بتوان به فیلم گرفت، در یک‌سوم انتهایی آن‌ست که مقداری ریتم داستان افت می‌کند. علت واضحی هم دارد؛ نقطه‌ی اوج داستان -رویارویی/دوئل شخصیت‌ها- سپری شده و از طرف دیگر، شخصیت مرموز قاتل و هوس عجیبی که برای آدم‌کشی دارد، برای تماشاگر عادی شده است. به‌همین علت است که در این لحظات دیگر هیچ قتلی نمایش داده نمی‌شود و با نمایش نشانه‌هایی، تماشاگر از وقوع قتل مطمئن می‌شود.
لازم‌ست این نکته را هم به آن وجه «نمایش قدرت کارگردانی» وصل کنم؟

نظرات کاربران (۱)

شما هم نظر دهيد comment
  • نداشتن موزیک متن از نشانه های بارز این فیلمه و به نظر من حتی آماتورها هم بار اول می تونن تشخیص بدن!...که کمی اغراق شده است!!!

    Azim (۹ اسفند ۱۳۸۶، ساعت ۱۷:۵۹)
نظر شما:
نام:* ايميل:* وب‌سايت:
*وارد کردن نام و ايميل برای فرستادن نظر لازم است
لطفاً مختصر و درباره‌ی موضوع بنويسيد. نظرات پس از تاييد مدير سايت منتشر می‌شوند.