۰۱ بهمن ۱۳۸۹

گفت و گو با ابراهیم وحیدزاده کارگردان فیلم عروسک

پشت سینمای کمدی پنهان شده‌ام!

علی نعیمی

ابراهیم وحیدزاده دیگر در سینمای کمدی جا افتاده است. روند نسبتا منطقی را در عرصه کمدی طی می‌کند و هرچند در برخی از آثار اخیرش کمی از آن ایده‌آل‌هایش فاصله گرفته است اما در جدیدترین ساخته‌اش یعنی فیلم سینمایی «عروسک» می‌توان به او امیدوار بود که باز هم به همان دوران خوب قبل از ساخت «شام عروسی» بازگردد. از جمله آثار مطرح او می توان به «تحفه ها»، «مجسمه»، «معادله» و « عشق فیلم» اشاره کرد.

وحیدزاده درباره نگاه اجتماعی که در فیلم عروسک دارد و دغدغه های اجتماعی خود می گوید:«من اصولا در فیلمسازی به دنبال ساخت کمدی اجتماعی هستم. یعنی فکر می‌کنم که وقتی قرار است ما یک کمدی بسازیم باید حرفی برای گفتن داشته باشد. این حرفی که می‌زنیم طبیعتا باید از جنسی باشد که اگر می‌تواند راه و مسیر بهتر زندگی کردن را به مخاطب نشان بدهد و اگر هم در این حد نمی‌تواند کمک کند لااقل یک تلنگری به ذهن او بزند که با دقت بیشتری به موضوع بپردازد و درباره آن فکر کند. اگر این اتفاق بیافتد فکر می‌کنم هنرمند به وظیفه خودش عمل کرده.
 
البته سرگرم‌سازی تنها بد نیست ولی در یک کار هنری شایسته‌تر آن است که هنرمند یک کار اصیل و درست انجام دهد. من فکر می‌کنم خندیدن بی‌محتوا و شادمانی‌های بدون فکر بیشتر مربوط به مجالس شادی و عروسی است. هستند کسانی که جک تعریف می‌کنند و پول می‌گیرند اما سینما وظیفه‌ای بالاتر از خنداندن صرف مخاطب را برعهده دارد.»


وحیدزاده همچنین به روند ساخت فیلم "عروسک" اشاره کرد و گفت:«این فیلمنامه را آقای تسلیمی بر اساس یک ایده‌ که از یک خبر روزنامه به دست آورده بود؛ نوشته است.

من فیلمنامه را خواندم و از خط اصلی قصه خوشم آمد. مثل هر کار دیگری که دوست داشتم سلائق و علاقه‌های خودم هم به کار اضافه شود فیلمنامه را بازنویسی کردم. من وقتی که فیلم می‌سازم فیلم تقریبا همان فیلمنامه است و در زمان اجرا تغییرات زیادی روی فیلمنامه انجام نمی‌شود.

عروسک خودبه‌خود دارای یک ماجرای تلخ و تراژیک بود. کارهای طنز شبیه به قرص می‌ماند. یک ماده تلخ درون آن است که مفید است و یک روکش با طعم شیرین که بشود آن را هضم کرد. ما هم سعی کردیم در عروسک همین کار را بکنیم. در "عروسک" ما جایی را در فیلم‌نامه‌اش نداشتیم که به قهقهه برسیم. بیشتر شبیه به یک پوزخند و نیشخند است. تماشاچی این فیلم را می‌بیند و فقط یک لبخند را روی لبش می‌نشاند. چون قصه به راحتی می‌توانست یک کار تراژدی باشد.»

 

وحیدزاده در کارنامه کاری اش فیلم های ملودرام و تراژیک ندارد. او درباره وسوسه شدنش برای ساخت یک فیلم تراژیک می گوید:« من گاهی وسوسه می‌شوم که یک کار تراژیک کار کنم. چند باری به طرفش هم رفتم.

ولی بعد از مدتی احساس می‌کنم که در همین کار کمدی جا افتادم و این علائق من بیشتر به کمدی تمایل دارند. هنوز متن خوب تراژدی که من را برای کار ترغیب بکند و من را به سمت یک کار خوب ببرد پیدا نکردم و متن‌ها من را ارضا نمی‌کنند.

به این جهت همچنان ترجیح می‌دهم طنز کار کنم. برای همین حتی اگر یک کار درون‌مایه تراژدی داشته باشد سعی می‌کنم با نگاه طنز آن را بسازم. چون کمدی یک نگاه شفقت آمیز دارد. کمدی این پتانسیل را دارد که یک مشکل را مطرح کند و در اندیشه آن باشد که راه حلی برای آن پیدا کند.»

او درباره گذر از خطوط قرمز در فیلم "عروسک" می گوید:«در تمام دنیا این اصل وجود دارد که کسی کمدی را جدی نمی‌گیرد. یعنی وقتی یک سخن با چاشنی طنز بیان می‌شود حتی کسی که صاحب سخن است زمانی که می‌بیند کلام او با حالت طنز بیان شده خیلی ناراحت نمی‌شود.

آدم‌ها وقتی در مقابل یک موضوع و انتقاد به صورت صریح و بی‌پرده قرار می‌گیرند خیلی سریع گارد می‌گیرند و نسبت به آن واکنش نشان می‌دهند. فرض کنید به آدمی مثل من که موهای سرش کم است بگویید کچل؛ بدش می‌آید. اما شما به او بگویید:«روشنی کله تو ماه ندارد، ماه دگر حاجت کلاه ندارد، باد نزن اینقدر کدوی سرت را، آینه می‌دانی که تاب آه ندارد!!» خب طبیعی است که وقتی این شعر را برایش بخوانید اصلا ناراحت نمی‌شود. این خاصیت و ماهیت و توانایی طنز است که می‌تواند تیز انتقاد را نرم کند و خشونت درون آن را بگیرد.»

وحید زاده در همین رابطه دست به یک اعتراف می زند:« حالا می‌خواهم یک اعتراف هم بکنم. اینکه شاید یکی از دلایلی که من از همان ابتدای فیلمسازی به سراغ طنز رفتم این بود که احساس کردم می‌توانم با زبان طنز راحت‌تر حرف‌هایم را بزنم.»

او درباره ترکیب بازیگران فیلمش می گوید:«همه کارگردان‌ها وقتی فیلم‌نامه‌ای را برای ساخت آماده می کنند برای شخصیت‌ها شناسنامه تعریف می کنند و نسبت به آن‌چه که در ذهن دارند تصمیم می‌گیرند به سراغ بازیگران موردنظر بروند.

اینکه کارگردانی شانس بیاورد و از بین تمام کاراکترهایش به چهار یا پنج نفر از آن‌ها دست پیدا بکند که در ذهن پرورش‌اش داده است بسیار عالی و ایده‌آل خواهد بود. من هم تقریبا به همان چیزی که می‌خواستم رسیدم. از مدت‌ها قبل به حسام نواب‌صفوی این نقش را پیشنهاد کرده بودم ولی چون شرایط تولید "تاکسی نارنجی" زودتر فراهم شد کمی طول کشید تا با هم همکاری داشته باشیم. اما از ترکیب بازیگران فیلم تا حد مطلوبی راضی هستم. »

ابراهیم وحیدزاده کارگردان عرصه کمدی درباره رضایت اش از آخرین ساخته خود می گوید :« من یک اخلاقی دارم آن هم این است که عاشق آخرین کارم هستم. یعنی آخرین کارم بهترین فیلم‌ام هم هست. و بعد که این زمان می‌گذرد و به سراغ فیلم بعدی می‌روم؛ این گذشت زمان این امکان را به من می‌دهد که بتوانم از دور به آن اثر نگاه کنم و درباره آن قضاوت کنم. "عروسک" فعلا برای من بدون ایراد است. مگر اینکه این سئوال چند سال بعد از من پرسیده شود تا آن موقع بگویم چقدر از آن راضی بوده‌ام.»

نظرات کاربران (۰)

شما هم نظر دهيد comment
نظر شما:
نام:* ايميل:* وب‌سايت:
*وارد کردن نام و ايميل برای فرستادن نظر لازم است
لطفاً مختصر و درباره‌ی موضوع بنويسيد. نظرات پس از تاييد مدير سايت منتشر می‌شوند.